Anasayfa

HUSBAM sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

SÖZLÜKÇE HAKKINDA

Sözlükçe, Türkçe Sözlük’te (TDK 2011: 2157) herhangi bir bilim dalının söz varlığını içeren sözlük olarak tanımlanmaktadır. Bir bilim dalında yürütülen araştırma, öğretim, sunum ve yayım etkinlikleri sırasında kullanılan söz varlığı o bilim dalının sözlükçesini oluşturur.

Kuşkusuz bu söz varlığı içerisinde terimler de bulunmaktadır ancak sözlükçede yalnızca terimler değil ilgili bilim dalında sıkça kullanılan ve genel dildeki anlamının yanı sıra özel anlamlar yüklenen sözcükler, özel ifade kalıpları, kısaltmalar, hatta mesleğe özgü dil diye tanımlanan jargon sözleri de vardır. Zaman içerisinde alanın bu sözcüklerinin eş dizimlilikleri de (collocations) oluşmakta, bir olgunun anlatımında belirli sözcüklerin özel bir söz kalıbı içerisinde kullanımı yaygınlaşmaktadır.

Bilim dallarının sözlükçeleri, o alandaki bilim insanlarının, araştırmacıların, öğrencilerin alana hâkim olmalarını sağlayacak temel kaynaklardan biridir. Bir bilim dalında önceden hazırlanmış sözlükçe yoksa bu söz varlığının edinilmesi genellikle uzun bir sürece yayılır. Alanın söz varlığına hâkim olamama bilgiye erişimi ve bilgi edinimini geciktirebilir, engelleyebilir; bu süreç de bilgi eksikliğine, hatta bilgi kirliliğine yol açan sorunlar doğurur.

Bu bakımdan bilim dallarının sözlükçelerinin hazırlanması ve alanın çalışanlarının erişimine, katkılarına, eleştirilerine açılması ilgili bilim dallarında özellikle öğrencilerin ve genç bilim insanlarının alanlarına kısa sürede hâkim olmalarını sağlayacak, bilgiye erişimi ve bilginin özümsenmesini hızlandıracaktır. Bütün bunların bilimsel çalışmalarda ve araştırmalarda katkısı yadsınamaz.

Merkezimizin en başta gelen faaliyet alanlarından biri de Yönetmelik’imizin [1] 6. maddesinin (b) fıkrasında şöyle ifade edilmektedir: Bilim dallarının sözlükçe çalışmalarını yürütmek, sözlükçelerini hazırlamak, hazırlatmak ve yayımlamak. Türkiye’de sözlük bilimi alanında kurulmuş ilk merkez olan Hacettepe Üniversitesi Sözlük Bilimi Uygulama ve Araştırma Merkezimiz bilim dallarının sözlükçelerinin hazırlanması